Soms is het net alsof mijn hoofd een eigen routeplanner heeft. Nog voordat ik er erg in heb, ben ik al drie afslagen verder. Het begint met iets heel eenvoudigs, een boodschappenlijstje bijvoorbeeld. Maar binnen enkele seconden ga ik van het boodschappenlijstje naar dat ietwat stroeve gesprek van gisteren. Vervolgens ben ik alweer bezig met een afspraak van volgende week, een deadline die eraan komt of die ene situatie waar ik eigenlijk helemaal niets aan kon doen.
En het blijft niet alleen bij gedachten. Zodra ik denk aan die deadline of aan iets anders waar ik enorm tegenop zie, voel ik het meteen in mijn lijf. En dat terwijl ik gewoon veilig thuis op de bank zit of in bed lig. Zo’n gevoel wat je krijgt alsof er iets dreigt. Mijn schouders spannen zich aan, mijn hartslag lijkt te veranderen, soms merk ik zelfs een lichte onrust in mijn buik.
Lange tijd dacht ik dat het er nu eenmaal bij hoorde totdat ik, een tijdje geleden, iets las over hoe onze hersenen eigenlijk werken. Dat was voor mij een eyeopener. Het blijkt namelijk dat de oudere, primitieve lagen van onze hersenen het verschil niet weten tussen de werkelijkheid en onze eigen fantasieën. Als ik mij levendig voorstel hoe een lastig gesprek zou kunnen verlopen, reageert mijn lichaam alsof dat gesprek op dat moment echt plaatsvindt. Dat was wel bijzonder om te lezen, mijn gedachten schrijven dus een verhaal en mijn lichaam gelooft ieder woord.
Sinds ik dit weet, ben ik er meer op gaan letten. Zodra ik merk dat mijn gedachten de overhand nemen (ik heb het ook een naam gegeven, het piekerpad, kom ik zo op terug) en mijn lijf in de stress schiet, probeer ik in te grijpen. Dan zorg ik dat ik me ervan bewust ben waar ik ben (ik zit op de bank en kijk TV of ik lig lekker in bed), haal diep adem en realiseer mij dat het goed is, dat het rustig is, veilig is.
Door mijn gedachten daarna bewust te richten op geruststellende en leuke dingen, merk ik dat mijn lichaam langzaam weer ontspant. Dat klinkt misschien bijna kinderlijk, maar mijn lichaam begrijpt die boodschap vaak beter dan honderd nieuwe gedachten. En het mooie is: daardoor wordt ik echt rustiger. En als het voor het slapen gaan gebeurt, merk ik dat ik daarna stukken beter slaap. Probeer het maar eens, het werkt echt.
Dat brengt me meteen bij dat andere hardnekkige fenomeen: piekeren. Zelf noem ik dat “Het Piekerpad belopen” want zo kan ik het voor mijzelf een plek geven. Piekeren is echt iets anders dan logisch nadenken. Het is niet constructief zoeken naar een oplossing, eerder het eindeloos lopen van rondjes in je eigen hoofd. Wat moet er nog? Wat had ik anders moeten doen? Wat kan er allemaal misgaan? Het is een vicieuze cirkel die je geen stap verder helpt.
Als je, net als ik, een geschiedenis hebt van veel piekeren, ontstaan er een soort diepe, ingesleten paden in je brein. Zodra er stress is, schieten je gedachten automatisch dat bekende, negatieve pad op, mijn eigen piekerpad. Gelukkig is er ook goed nieuws, en dat is precies waar ik nu lekker mee aan het experimenteren ben. Het is wetenschappelijk bewezen dat ons brein flexibel is. We kunnen dus zélf nieuwe, positievere paden aanleggen.
Hoe ik dat aanpak? Door elke dag heel bewust stil te staan bij de dingen die op dit moment wél goed gaan. Iets waar ik blij van word, bijvoorbeeld dat mooie nummer van Thomas Bergersen. Of iets waar ik dankbaar voor ben, hoe ik mijn vader vandaag weer heb kunnen helpen. En de truc is om die dingen niet alleen maar snel op een mentaal lijstje af te vinken, maar om dat positieve gevoel ook écht even te doorvoelen. Hoe de zon vanavond tijdens mijn heerlijke fietstocht zo mooi de schaduwen over de weg legde, dat fijne appje van een vriend.
Het gaat nog niet vanzelf, maar ik merk dat het iets doet, dat de dagen waarop ik dit bewust doe, anders aanvoelen. Rustiger of zo. Alsof mijn lichaam een beetje meer op adem kan komen en er langzaam een ander spoor wordt gelegd, naast het oude, vertrouwde piekerpad.
Natuurlijk weet ik dat het geen kwestie is van één avond, of één goede gewoonte. Het veranderen van die patronen in je hersenen kost tijd, dat merk ik wel. Het is een proces van vallen en opstaan. Maar ik merk óók dat hoe vaker ik die nieuwe paadjes bewandel, hoe minder snel ik verstrikt raak in die oude piekerpaden. Mijn brein krijgt, stapje voor stapje, een update.
Misschien is dat uiteindelijk wel waar persoonlijke groei over gaat. Niet dat je nooit meer piekert of dat je hoofd stil wordt. Maar dat je leert herkennen wanneer je gedachten je ergens naartoe brengen waar je eigenlijk helemaal niet hoeft te zijn. Als ik er zo over nadenk dan kunnen dat wel eens de belangrijkste kilometers zijn die we in ons leven afleggen. Niet de wegen buiten ons, maar de nieuwe paadjes die we langzaam, stap voor stap, in ons eigen hoofd leren maken.
Herken je dit soort gedachtecirkels? En hoe zorg jij voor rust in je hoofd als je brein met je op de loop gaat? Leuk als je het deelt in de reacties!
Geef een reactie