Soms is het net alsof mijn hoofd een eigen routeplanner heeft. Nog voordat ik er erg in heb, ben ik alweer drie afslagen verder. Het begint met iets heel eenvoudigs, een boodschappenlijstje bijvoorbeeld. Maar binnen een paar seconden ga ik van dat lijstje naar dat ietwat stroeve gesprek van gisteren. Vervolgens ben ik alweer bezig met een afspraak van volgende week, een deadline die eraan komt of die ene situatie waar ik eigenlijk helemaal niets aan kon doen.
En het blijft niet alleen bij gedachten. Zodra ik aan zo’n deadline denk, of aan iets anders waar ik tegenop zie, voel ik het ook in mijn lijf. Terwijl ik op dat moment misschien gewoon veilig thuis op de bank zit of lekker in bed lig. Mijn schouders spannen zich aan, mijn hartslag verandert en soms voel ik zelfs wat onrust in mijn buik. Mijn hoofd denkt ergens aan en mijn lichaam doet blijkbaar gewoon mee.
Lange tijd dacht ik dat dit er nu eenmaal bij hoorde. Totdat ik een tijdje geleden iets las over hoe sterk gedachten en lichaam met elkaar verbonden zijn. Als ik me bijvoorbeeld heel levendig voorstel hoe een lastig gesprek zou kunnen verlopen, kan mijn lichaam daar echt op reageren. Terwijl dat hele gesprek op dat moment alleen nog maar in mijn hoofd plaatsvindt. Dat vond ik bijzonder om te beseffen: mijn gedachten bedenken alvast wat er zou kunnen gebeuren en mijn lichaam reageert alsof het zich erop moet voorbereiden.
Sinds ik dit weet, ben ik er meer op gaan letten. Zodra ik merk dat mijn gedachten weer met me aan de haal gaan en mijn lijf daarop begint te reageren, probeer ik mezelf terug te halen naar het moment. Ik heb daar inmiddels zelfs een naam voor: het piekerpad. Daar kom ik zo nog op terug. Eerst kijk ik gewoon even naar waar ik werkelijk ben. Ik zit op de bank televisie te kijken. Of ik lig in mijn bed. Er gebeurt op dat moment helemaal niets. Ik adem een paar keer rustig en probeer mezelf vooral duidelijk te maken: het is goed, het is rustig en er is nu niets wat ik hoef op te lossen.
Daarna probeer ik mijn aandacht bewust op iets anders te richten. Iets leuks, iets vertrouwds of gewoon iets waar ik een prettig gevoel bij krijg. Dat klinkt misschien wat simpel, maar ik merk dat mijn lichaam daar vaak beter op reageert dan wanneer ik nog honderd andere gedachten tegenover het piekeren zet. Langzaam neemt de spanning af. Vooral als het voor het slapen gebeurt, merk ik verschil. Ik word rustiger en slaap daarna vaak ook beter.
En dan dat piekerpad. Ik noem het zo omdat het voor mij precies beschrijft wat er gebeurt. Piekeren is iets anders dan rustig over een probleem nadenken. Bij nadenken probeer je ergens uit te komen. Bij piekeren loop je vooral steeds hetzelfde rondje. Wat moet ik nog doen? Had ik iets anders moeten zeggen? Wat als het misgaat? Voor je het weet ben je een hele tijd verder en heb je eigenlijk niets opgelost.
Als je dat vaak genoeg doet, worden sommige denkpatronen heel vertrouwd. Bij stress weet mijn hoofd dat piekerpad dan ook razendsnel terug te vinden. Nog voordat ik bewust heb besloten ergens over na te denken, loop ik er alweer op. Het goede nieuws is dat onze hersenen kunnen veranderen door wat we doen en herhalen. Dat idee vind ik interessant, en daar ben ik de laatste tijd een beetje mee aan het experimenteren. Niet door mezelf te verbieden om te piekeren, maar door ook andere paadjes wat vaker te gebruiken.
Ik probeer daarom iedere dag bewust stil te staan bij een paar dingen die goed waren. Dat hoeft echt niets groots te zijn. Een mooi nummer van Thomas Bergersen waar ik blij van word. Dat ik mijn vader die dag heb kunnen helpen. De zon die tijdens een fietstocht mooie schaduwen over de weg liet vallen. Of gewoon een fijn appje van een vriend. En ik probeer het niet alleen even af te vinken met dat was leuk, maar er ook echt een moment bij stil te staan.
Het gaat zeker niet vanzelf, maar ik merk wel verschil. De dagen waarop ik dit bewust doe, voelen vaak net wat rustiger. Niet spectaculair anders, maar genoeg om het op te merken. Alsof ik mijn hoofd langzaam laat wennen aan het feit dat er naast alles waarover ik me zorgen kan maken, ook genoeg andere dingen zijn om aandacht aan te geven.
Natuurlijk verdwijnt een gewoonte van jarenlang piekeren niet omdat ik een paar avonden iets anders probeer. Dat verwacht ik ook niet. Soms gaat het goed en soms zit ik alweer een heel eind op mijn piekerpad voordat ik doorheb dat ik erop ben beland. Maar misschien zit juist daar de vooruitgang. Dat ik het steeds iets eerder herken en weet dat ik niet verplicht ben om het hele pad af te lopen.
Mijn hoofd zal waarschijnlijk altijd wel een beetje een routeplanner blijven. Het verschil is dat ik niet meer iedere afslag hoef te nemen die het voorstelt. Soms kan ik denken: nee, die kant ken ik inmiddels wel. En dan kies ik gewoon een ander paadje.
Herken je dat, dat je hoofd soms met je aan de haal gaat? En wat helpt jou om op zo’n moment weer wat rust te vinden? Ik ben benieuwd.
Geef een reactie